เรื่องนี้ อันที่จริงแล้ว เดิมเป็น comment ที่ข้าพเจ้าไปตอบไว้ที่ blog ของคุณ "กะว่าก๋า" ที่ entry หัวข้อ "คนมีความหลัง." เพราะว่าคุณกะว่าก๋าเขียนได้น่าสนใจ ข้าพเจ้าก็เลยตอบเพลินไปหน่อย ยาวเสียจนเสียดาย
ก็เลยขอเอามาปรับ ๆ นิดแล้วมาบันทึกไว้ที่นี้
แม้ว่าเราควรจะอยู่กับ "ปัจจุบัน" อนาคตยังมาไม่ถึง อดีตน่าจะให้ผ่านพ้นไป พระท่านก็ว่าไว้เช่นนั้น แม้ฝรั่งมังค่าเองก็ยังบอกว่า "Present เป็นของขวัญ"
แต่ข้าพเจ้าก็ยังคิดว่า.. "อดีต" เป็นสิ่งทีน่ารู้อยู่นั่นแหละ
รู้อดีต จนมารู้ป้จจุบัน ทำให้เข้าใจปัจจุบันได้ดีขึ้น ทำให้พอจะคาดเดาและเตรียมรับมือกับสิ่งทีจะเกิดในอนาคตได้
ข้าพเจ้าใช้คำว่า "เข้าใจ" ก็เพราะว่า "ความเข้าใจ" นั่นแหละที่จะลบ "ความสงสัย"ออกไปได้
แต่ว่า ความเข้าใจ ณ เวลาปัจจุบัน บางครั้ง อาจจะไม่จำเป็นต้องไปขุดคุ้ยอดีต ขึ้นอยู่กับว่าเราอยากจะเข้าใจในเรื่องอะไร ประเด็นไหน
ถ้าเรื่องเหตุการณ์บ้านเมือง ขุดคุ้ยอดีต ก็น่าจะจำเป็นอยู่ เพราะเราสงสัยว่า ตอนนี้.. มันเกิดเรื่องแบบนี้ได้อย่างไร พอ "ขุด" จนพอเราก็จะเข้าใจ --> (ก็จะ) หายสงสัย --> (แล้วก็จะ) สบายใจและเป็นสุข (ในที่สุด)
ทีนี้ ลองมาว่ากันด้วยเรื่องของ "ความรัก" ซึ่งจะเป็นประเด็นที่ต่างออกไป มีลักษณะเฉพาะตัว แน่ล่ะ รักของแต่ละคนนั้นมันไม่เหมือนกัน แถมรักบางทีก็มีบริบทของครอบครัว (ของคน ๆ นั้น)เองอีก
เราน่าจะเคยได้ยินเพลง หรือนิยาย หรือ กวีเกี่ยวกับรักในปัจจุบันกันอยู่บ้างนะ ไม่ว่าจะกี่ปี เนื้อหาก็จะประมาณนี้ คือ
บางครั้งเรารับได้กับอดีตของเขา ไม่ว่าเขาจะเป็นอะไร แต่ครอบครัวเราอาจจะรับไม่ได้เหมือนเราก็ได้ บางที.. การที่เราต้องต้องไปถามอดีต ก็เพือจะขจัดความสงสัยว่า จะมีอะไรในอดีตที่จะทำให้เขามีปัญหาอะไรกับครอบครัวเราหรือไม่ นั่นคือเราเกรงใจครอบครัวเรามากพอสมควร
แต่ถ้าเป็นรักในอุดมคติ... เราอยู่กับเราสองคน คนอื่นไม่เกี่ยว ดังนั้น "ความเข้าใจ" อาจจะเกิดขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องไปขุดคุ้ยอดีต คือเข้าใจว่าเขาเป็นแบบนี้ เมื่อนั้นก็จะไม่สงสัยติดใจอะไร..
กลับมาเรื่องอดีต แม้พระท่านว่า อดีตผ่านพ้นแล้ว ให้อยู่กับปัจจุบันนั้น ข้าพเจ้าเห็นว่า ประโยคนี้ไม่ได้แปลว่าเราสามารถลืม หรือ ทิ้งอดีตได้ ตามหลักการอิทิปปัจยตาแล้ว เรื่องมันเกิดต่อเนื่องมาเรื่อย ๆ เรามีวันนี้ก็เพราะอดีต และจะมีอนาคต ก็เพราะปัจจุบัน
การอยู่กับปัจจุบัน จึงหมายถึงเราไม่ควรไปติดยึดกับอดีตให้มากเกินไป จนไม่มองสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น และปัจจุบันนี้ก็จะกลายเป็นอดีตในเวลาช่วงอึดใจ ดังนั้นเราก็ไม่ควรมั่นใจอะไรกับเหตุการณ์ในตอนนี้ด้วย
เพราะอนาคตที่กำลังมานั้นมันไม่แน่นอน
"ความรัก" ก็ไม่แน่นอนด้วยเช่นกัน ดังนั้น.. ถ้าไม่ได้อุดมคติอะไรมากนัก ข้าพเจ้าก็ยังคิดว่า การสืบเรื่องในอดีตของคนรัก (หรือกำลังจะไปรัก) ก็ไม่ได้เลวร้ายอะไร
เป็นการทำด้วยความเข้าใจต่อความจริงของธรรมชาติที่ว่า "ทุกอย่างนั้นเกิดแต่เหตุ มีที่มา และ ไม่แน่นอน" ต่างหาก
ก็เลยขอเอามาปรับ ๆ นิดแล้วมาบันทึกไว้ที่นี้
แม้ว่าเราควรจะอยู่กับ "ปัจจุบัน" อนาคตยังมาไม่ถึง อดีตน่าจะให้ผ่านพ้นไป พระท่านก็ว่าไว้เช่นนั้น แม้ฝรั่งมังค่าเองก็ยังบอกว่า "Present เป็นของขวัญ"
แต่ข้าพเจ้าก็ยังคิดว่า.. "อดีต" เป็นสิ่งทีน่ารู้อยู่นั่นแหละ
รู้อดีต จนมารู้ป้จจุบัน ทำให้เข้าใจปัจจุบันได้ดีขึ้น ทำให้พอจะคาดเดาและเตรียมรับมือกับสิ่งทีจะเกิดในอนาคตได้
ข้าพเจ้าใช้คำว่า "เข้าใจ" ก็เพราะว่า "ความเข้าใจ" นั่นแหละที่จะลบ "ความสงสัย"ออกไปได้
แต่ว่า ความเข้าใจ ณ เวลาปัจจุบัน บางครั้ง อาจจะไม่จำเป็นต้องไปขุดคุ้ยอดีต ขึ้นอยู่กับว่าเราอยากจะเข้าใจในเรื่องอะไร ประเด็นไหน
ถ้าเรื่องเหตุการณ์บ้านเมือง ขุดคุ้ยอดีต ก็น่าจะจำเป็นอยู่ เพราะเราสงสัยว่า ตอนนี้.. มันเกิดเรื่องแบบนี้ได้อย่างไร พอ "ขุด" จนพอเราก็จะเข้าใจ --> (ก็จะ) หายสงสัย --> (แล้วก็จะ) สบายใจและเป็นสุข (ในที่สุด)
ทีนี้ ลองมาว่ากันด้วยเรื่องของ "ความรัก" ซึ่งจะเป็นประเด็นที่ต่างออกไป มีลักษณะเฉพาะตัว แน่ล่ะ รักของแต่ละคนนั้นมันไม่เหมือนกัน แถมรักบางทีก็มีบริบทของครอบครัว (ของคน ๆ นั้น)เองอีก
เราน่าจะเคยได้ยินเพลง หรือนิยาย หรือ กวีเกี่ยวกับรักในปัจจุบันกันอยู่บ้างนะ ไม่ว่าจะกี่ปี เนื้อหาก็จะประมาณนี้ คือ
"โปรดอย่าถาม.. ว่าฉันเป็นใคร เมื่อในอดีต.. และโปรดอย่าถาม ว่าอดีต ฉันเคยรักใคร.. "
บางครั้งเรารับได้กับอดีตของเขา ไม่ว่าเขาจะเป็นอะไร แต่ครอบครัวเราอาจจะรับไม่ได้เหมือนเราก็ได้ บางที.. การที่เราต้องต้องไปถามอดีต ก็เพือจะขจัดความสงสัยว่า จะมีอะไรในอดีตที่จะทำให้เขามีปัญหาอะไรกับครอบครัวเราหรือไม่ นั่นคือเราเกรงใจครอบครัวเรามากพอสมควร
แต่ถ้าเป็นรักในอุดมคติ... เราอยู่กับเราสองคน คนอื่นไม่เกี่ยว ดังนั้น "ความเข้าใจ" อาจจะเกิดขึ้นได้ โดยไม่จำเป็นต้องไปขุดคุ้ยอดีต คือเข้าใจว่าเขาเป็นแบบนี้ เมื่อนั้นก็จะไม่สงสัยติดใจอะไร..
กลับมาเรื่องอดีต แม้พระท่านว่า อดีตผ่านพ้นแล้ว ให้อยู่กับปัจจุบันนั้น ข้าพเจ้าเห็นว่า ประโยคนี้ไม่ได้แปลว่าเราสามารถลืม หรือ ทิ้งอดีตได้ ตามหลักการอิทิปปัจยตาแล้ว เรื่องมันเกิดต่อเนื่องมาเรื่อย ๆ เรามีวันนี้ก็เพราะอดีต และจะมีอนาคต ก็เพราะปัจจุบัน
การอยู่กับปัจจุบัน จึงหมายถึงเราไม่ควรไปติดยึดกับอดีตให้มากเกินไป จนไม่มองสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น และปัจจุบันนี้ก็จะกลายเป็นอดีตในเวลาช่วงอึดใจ ดังนั้นเราก็ไม่ควรมั่นใจอะไรกับเหตุการณ์ในตอนนี้ด้วย
เพราะอนาคตที่กำลังมานั้นมันไม่แน่นอน
"ความรัก" ก็ไม่แน่นอนด้วยเช่นกัน ดังนั้น.. ถ้าไม่ได้อุดมคติอะไรมากนัก ข้าพเจ้าก็ยังคิดว่า การสืบเรื่องในอดีตของคนรัก (หรือกำลังจะไปรัก) ก็ไม่ได้เลวร้ายอะไร
เป็นการทำด้วยความเข้าใจต่อความจริงของธรรมชาติที่ว่า "ทุกอย่างนั้นเกิดแต่เหตุ มีที่มา และ ไม่แน่นอน" ต่างหาก
