Rethinker

2011/Nov/06

ชื่อเรื่องเดิม "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" ที่อยู่ใน "EM Ball" กับ ความเข้าใจผิดของการสังเคราะห์แสง ว่ามีแต่จะช่วยเพิ่ม oxygen

ดัดแปลงจาก tweet ใน twitter
@paul_lin

[สรุปสั้น ๆ 3 ข้อ ถ้าไม่อยากอ่านมาก]

1. "การสังเคราะห์แสง" (Photosynthesis) นั้น มีแบบที่เรียกว่า Anoxygenic photosynthesis ด้วย คือ ไม่มีออกซิเจนเกิดขึ้น
2. "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" (Photosynthetic bacteria) ที่คาดว่าจะอยู่ใน EM ball ตามแบบ EM Technology ส่วนใหญ่ เป็นกลุ่ม purple bacteria
3. "Purple bacteria" เป็น กลุ่ม แบคทีเรียสังเคราะห์แสง ที่จะไม่มีก๊าซออกซิเจนเกิดขึ้นจากการสังเคราะห์แสง

(ถ้าอ่านแล้วไม่เข้าใจ อยากทราบรายละเอียดต่ออิกนิด ก็อ่านต่อได้เลย)



 



[อารัมภบท]

ผมพอจะเดาออกแล้วล่ะว่า ทำไมถึงมีคนคิดว่า EM Ball จะช่วยเพิ่มก๊าซ oxygen ให้กับน้ำได้ ทั้ง ๆ ที่มีคนพยายามอธิบายแล้วว่า จุลินทรีย์ที่อยู่ใน EM Ball นั้น อาจจะไปลดปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ หรือ Dissolved Oxygen (DO) [
1, 2]

นั่นเป็นเพราะหลายคน "ไม่รู้จัก" สิ่งที่เรียกว่า "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" นั่นเอง (และอาจจะเข้าใจการสังเคราะห์แสงผิดด้วย)

นี่ไม่ใช่เป็นการมาสนับสนุนหรือโต้แย้งว่า ว่า EM Ball ช่วยหรือไม่ช่วยเรื่องน้ำเสีย หรือ ไม่ได้มาเสนอว่า ถ้าจะใช้ EM Ball หรือ EM Technology จริง ๆ แล้วควรจะใช้วิธีไหน หรือ กรณีไหน จึงทำให้เกิดประโยชน์ได้จริง

ย้ำว่า นี่ไม่ใช่การเสนอวิธีการแก้น้ำเน่าเสีย เพียงแต่จะพูดเรื่อง "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" ที่น่าจะมีอยู่ใน EM Ball ตาม EM Technology เท่านั้น (โดยไม่สนใจ จุลินทรีย์ชนิดอื่น เช่น lactic acid bacteria, yeast หรือ เชื้ออื่น ๆ ที่มีอยู่ใน EM Ball เช่นกัน เพราะนอกวัตถุประสงค์)



[บทความ]

หลายคนเข้าใจผิด คิดว่า "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" หรือ "Photosynthetic bacteria" มีแต่จะช่วยเพิ่ม oxygen gas ให้กับแหล่งน้ำได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งน้ำเน่าเสีย อันที่จริงแล้ว ไม่ใช่แบคทีเรียสังเคราะห์แสงทุกตัวหรอกนะที่จะให้ oxygen

ก่อนอื่น ต้องทำความเข้าใจคำว่าสังเคราะห์แสงกันก่อน หลายคน (ยังคง) เข้าใจผิดว่า การสังเคราะห์แสงคือกระบวนการสร้างออกซิเจน ที่จริงแล้วไม่ใช่อย่างนั้น

การสังเคราะห์แสงคือ การที่สิ่งมีชีวิตสังเคราะห์อาหารหรือพลังงาน "โดยใช้พลังงานจากแสง" ส่วน oxygen เป็นผลพลอยได้เท่านั้น ไม่ใช่จุดประสงค์หลัก

การสังเคราะห์แสงแล้วจะได้ก๊าซออกซิเจน จะเกิดได้ก็ต่อเมื่อ ในกระบวนการรับส่ง electron นั้น มีโมเลกุลของออกซิเจนอยู่ในกระบวนการด้วย โดยทั่วไปก็คือโมเลกุล oxygen จากน้ำ (H2O) ซึ่งตรงนี้จะเรียกว่า oxygenic photosynthesis

และ oxygenic photosynthesis ก็คือ กระบวนการสังเคราะห์แสงที่เราเรียนกันสมัยประถมและมัธยมศึกษานั่นเอง ซึ่งถ้าจำได้ ผลลัพท์หลักของกระบวนการนี้คือ "แป้ง" หรือ carbohydrate ส่วน oxygen ถือเป็น by-product หรือผลพลอยได้เท่านั้น

ความจริงก็คือว่า "การสังเคราะห์แสง" ของ "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" หลายชนิดนั้น ไม่มีออกซิเจนอยู่ในกระบวนการเลย จึงไม่มีก๊าซออกซิเจนเกิดขึ้น กล่าวคือ เป็นการสังเคราะห์แสงที่เรียกว่า anoxygenic photosynthesis [
3]



ขอกลับมาที่ "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" หรือ Photosynthetic Bacteria ความจริงแล้ว แบคทีเรียสังเคราะห์แสงนั้น มีหลายชนิด แบ่งได้ง่าย ๆ ก็จะเป็น Oxygenic photosynthetic bacteria ซึ่งสร้างก๊าซออกซิเจนได้ และ Anoxygenic photosynthetic bacteria ที่ไม่ได้สร้างก๊าซออกซิเจน [4, 5]

มีเพียง "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" กลุ่ม "Cyanobacteria" เท่านั้น ที่สังเคราะห์แสงแล้วจะได้ก๊าซออกซิเจนออกมา (เป็นผลพลอยได้)

คำถามที่เกิดขึ้นตอนนี้ก็คือว่า แบคทีเรียสังเคราะห์แสงที่อยู่ใน EM Ball นั้น มี Oxygenic photosynthetic แบคทีเรียน เช่น Cyanobacteria หรือไม่?



ถ้าเราแวะไปดูข้อมูลใน website ของ EMRO (EM Research Organization, Inc) ซึ่งเป็นเจ้าของเครื่องหมายการค้า EM Technology ทั้งภาษาไทย [6] และภาษาอังกฤษ [7] ไม่ได้บอกชัดเจนว่า แบคทีเรียสังเคราะห์แสงที่ว่าเป็น species ไหน



แม้ว่าเราจะยังไม่ทราบว่า bacteria ที่ดังกล่าวเป็น species ไหนก็ตาม แต่ก็เป็นที่น่าสังเกตุว่า ไม่มีการกล่าวใน website เลยว่า "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" ที่กล่าวถึงนั้น สามารถผลิตออกซิเจนได้ ที่น่าสนใจก็คือ มีการระบุไว้ชัดเจนว่า แบคทีเรียสังเคราะห์แสง specie นี้ สามารถสังเคราะห์ไฮโดรเจนได้ (ข้อความที่ว่า คือ "Research is also underway in its use in hydrogen production and its ability to decompose persistent substances." [7] และ "ภายใต้สภาพที่มีการผลิตไฮโดรเจนมันสามารถย่อยสลายสารต่าง ๆ ได้อย่างต่อเนื่อง" [6] )

ซึ่งจากข้อมูล "ความสามารถในการสร้างไฮโดรเจนของเชื้อ" นั้น ทำให้เราคาดเดาได้ว่า "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" ที่ว่า น่าจะเป็นกลุ่ม non-sulpher bacteria [
8]

ที่จริงแล้ว Cyanobacteria เอง ก็สร้างไฮโดรเจนได้เช่นกัน [
9] แต่ถ้า Cyanobacteria เป็นตัวหลักของ Photosynthetic bacteria ใน EM จริงแล้วล่ะก็ ทำไมใน website ของ EMRO จึงไม่ระบุไปเลยว่า "แบคทีเรียสังเคราะแสง" ที่ว่านี้ สังเคราะห์ออกซิเจนได้ กลับกล่าวไว้ถึงเพียงแค่ไฮโดรเจน



อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากหลาย ๆ แหล่ง เชื่อได้ว่า "แบคทีเรียสังเคราะห์แสง" ที่พูดถึงกัน ว่าอยู่ใน EM Ball นั้นหมายถึง กลุ่ม Purple bacteria เช่น Rhodopseudomonas palustris [10]



จากแผนผังเดิม ก็จะเห็นว่า purple bacteria นั้น เป็นกลุ่ม anoxygenic photosynthetic bacteria ซึ่งจะไม่เกิด oxygen ขึ้น เพราะเป็นการสังเคราะห์แสงแบบ anoxygenic photosynthesis ซึ่งไม่ได้ยุ่งเกี่ยวกับโมเลกุลออกซิเจน [3, 4, 5, 11]

Purple bacteria นั้น ก็ยังแบ่งออกได้เป็น purple sulfer bacteria ซึ่งใช้ sulfer จากแหล่งต่าง ๆ เช่น ก๊าซไข่เน่า (H2